bibilenden@gmail.com

0536 545 67 21

Doğru Karar Alma ve Kendini Tanıma Yöntemi / SWOT Analizi

Doğru Karar Alma ve Kendini Tanıma Yöntemi / SWOT Analizi

Bilindiği üzere insanın kendisi hakkında geliştirdiği en temel düşünceler genellikle, “Ben Kimim?”, “Neden Varım?” gibi sorular etrafında şekillenmekte ve anlam kazanmaktadır. Bu sorular öyle kapsamlı cevaplara sahiptir ki insanlar kendilerini belirli kelimelere sığdırmaktan çekinirler. 

 

İnsanlar, kendilerini ifade ettikleri her sözcükte ifade edemedikleri yanları olduğunu ve henüz farkında olmadıkları yaşanmamış geleceğin onları değiştireceğini bilirler. Bu nedenle, bizler, varoluşsal soruların üzerine pek düşünmek istemeyiz. Ayrıca kim olduğumuza dair sabit bir cevaba ulaşmak da bir o kadar sınırlayıcıdır çünkü insan hayatı dinamiktir ve hiçbir zaman saniyeler öncesindeki biz, biz değilizdir.

Geçen her saniye bizi ne kadar değiştirir? / Kendimizi nasıl tanıyacağız?

Fizyolojik açıdan her an değişim halindeyizdir. Merkezi ve çevresel sinir sistemlerimizdeki faaliyetler bizim gün içindeki davranışlarımız üzerinde etkilidir. Dolayısıyla ne yediğimiz bile davranışlarımız üzerinde etki edebilir. Fakat bunlar durumsaldır ve çevremizdeki uyarıcılarla ve kendi algılayış biçimlerimizle daha ilişkilidir. 

Kendimize ait süreklilik gösteren özelliklerimizi keşfettiğimizde kendimizi tanımaya başlarız. Farklı ortamlarda aynı davranışlarda bulunmamızın ve bunları sürekli bir şekilde yapmamızın temel sebebi: Kendi gerçekliğimizdir. Gerçekliğimizi ise kişiliğimiz belirler.

Kişiliğimiz; kendimize özgü olan, bizi başkalarından ayıran temel özelliklerimizdir. Kalıtımımız ve çevremiz kişilik oluşumunda etkilidir. Davranışlarımızı belirler. Bu nedenle kişiliğimizi doğru ele almak hangi durumda, hangi davranışı yapmaya eğilim gösterdiğimizi anlamakta bize yardımcı olacaktır.

Eğer kendinizi tanımakta, kendiniz üzerine düşünmenin başlangıç noktasını belirlemekte zorluk yaşıyorsanız sizin için oldukça uygun bir araç var. 

Bir analiz yöntemi olan ‘SWOT Analizi’ni içeriğimizde göreceksiniz ve kendinizi çeşitli özelliklerinize göre değerlendirirken bu aracı kullanabileceksiniz.

 

SWOT Analizi Nedir? / Ne İşe Yarar?

Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats kelimelerinin baş harflerinden oluşan SWOT kavramının bileşenlerine baktığımızda Türkçe karşılıklarının sırasıyla “Güçlü Yönler, Zayıf Yönler, Fırsatlar, Tehditler” olduğunu görürüz.

Normal şartlar altında, iş dünyasında, içinde bulunulan mevcut durumu analiz edebilmek için mücadele eden iş insanlarının kullandığı bir yöntemdir. Çevresel faktörlerin incelenmesini, önemli fırsatların saptanmasını, tehdit unsuru oluşturabilecek faaliyetlerin fark edilip önlem alınmasını, güçlü yönlerin ortaya çıkarılmasını, zayıf yönlerin belirlenerek önlem alınmasını sağlayan stratejik ve planlamacı yaklaşımları kapsamaktadır.

İşletme, şirket yönetimi merkezli olarak ortaya çıkan bu yaklaşım modelini insan hayatına uyarlarsak göreceğiz ki bu yöntem, insanların hayatlarında da önemli değişimler elde etmeyi sağlamakta bir araç olabilmektedir.

Nasıl ki şirketlerin bütünsel bir yapısı varsa insanların da hayatlarındaki ögeler belirli bir bütünlük gösterir. Şirketlerdeki çözülmeler gibi insan hayatında da çözülmeler olabilir. Bazen kişi, kendini tanımakta ve yönünü bulmakta güçlükler yaşayabilir. Bu nedenle kişinin kendini bütün olarak algılaması yolunda attığı adımlar dengeli bir iç dünyası yaratmak konusunda farkındalık arttırıcıdır.

SWOT Analizini kullanarak: 

  • Güçlü yönlerimizi fırsatlardan yararlanacak şekilde kullanabiliriz. (Gelişimi yönlendirme)
  • Zayıf yönlerimizin farkına vararak onları güçlü yönlere dönüştürecek stratejiler geliştirebiliriz. (Problemlerin giderilmesi)
  • Çevremizdeki tehditleri güçlü yanlarımız ile bütünleştirilebilecek fırsatlara dönüştürebiliriz. (Kaliteyi arttırma)
  • İyi ve kötü bütün yönlerimize dair bir bakış açısı kazanabiliriz. (Bütüncül görüş)

Ayrıca SWOT Analizi nasıl yaklaşacağınızı bilmediğiniz, karar vermekte zorlandığınız durumları ele alırken kullanabileceğiniz bir yöntemdir.

SWOT Analizinin Uygulanışı

Uyarladığımız haliyle SWOT Analizi, kendimize dair gerçekçi bir öz değerlendirmedir. Bu nedenle objektif bir şekilde kendimizi ele almamız gerekir. Bunu yaparken kendi algılarımız yanlı olacaktır. Örneğin, kendimizi belirli bir konuda oldukça iyi buluyoruzdur ama başkalarına göre biz, bu özellik bakımından, oldukça sıradanızdır. Bu nedenle SWOT Analizi sırasında zorluk yaşıyorsanız, sizinle aynı iş yerinde çalışan, aynı ortamda bulunan size karşı nötr ya da sempati duymayan kişilerin yorumlarını almak etkili olacaktır. Çünkü onlar bizleri yanlı olmayan, bizi kayırmayan şekilde ele alacaklardır. 

Ayrıca kendiniz üzerine düşünmüş olmalısınız. Eğer daha gerçekçi sonuçlar alacağınızı düşünüyorsanız, bu analizi yapmadan önce birkaç ay kendinizi tanımaya zaman ayırabilirsiniz.

Gerekli Malzemeler:  Kağıt kalem ya da sanal ortamda yazı yazabileceğiniz bir uygulama.

Kağıdınızı, aşağıdaki gibi 4 bölüme ve isimlere ayırın.

 

Güçlü Yönlerim:

 

 

Zayıf Yönlerim:

Fırsatlar:

 

 

Tehditler:

 

İçsel Etkenler

Güçlü ve zayıf yönleriniz sizinle doğrudan alakalı olan içsel etkenlerdir. Yetkin olduğunuz ve bir o kadar eksik kaldığınız yönlerinizden oluşmaktadır. Örneğin; “Konsantrasyonumu zorlu şartlarda bile kaybetmem” bir güçlü yön, “Girişken birisi değilim” bir zayıf yön olabilir.

Not: 

Herkes her şeyde mükemmel olmak zorunda değildir. Bu nedenle kendi eksiklerinizi yazıyor olmak sizi rahatsız etmesin ya da zayıf yönlerinizin çokluğu sizi üzmesin. Kendini tanımak, kendini kabulden geçer. Yalnızca bir insan olduğumuz gerçeğinden ve anlayışından kopmadan kendimize karşı şefkatli yaklaşarak bu süreci devam ettirmeliyiz. 

Dışsal Etkenler:

Fırsatlar ve tehditler çevredeki uyarıcılardan oluşur. Ferahlatan ya da stres altında hissettiren gerçekliklerdir bunlar. Bu nedenle dolaylı olarak hayatımıza etki ederler. Yapabildiklerimizin ve olanaklarımızın sınırlarıdır. 

Örneğin, sosyo-ekonomik açıdan ailenizin yeterli imkanlara sahip olmaması bir tehdittir. Almış olduğunuz eğitimleriniz sonucunda size gelen iş teklifleri ya da belirli bir eğitimi aldığınızda o eğitimin size yüksek getirisi olacak olması bir fırsattır. Ve gördüğünüz üzere tehdit durumunu ortadan kaldırabilecek potansiyele sahiptir.

Not: 

“Endişelerimizin ve kaygılarımızın yarısı başkalarının bizim hakkında düşündüklerinden kaynaklanır; bu dikeni tenimizden çıkarmalıyız.”  

-A. Schopenhauer

Bu konuda objektif olabilmek için sınırlarımızı yaşadığımız hayatın mı yoksa başkalarının mı çizdiğine bakmamız önemlidir. Birçok insan hayatımıza etki eder ve onu kendi algılarına uygun şekle sokmak ister. Bizler bu konuda, özellikle değer verdiğimiz insanların etkilerine açığız. Başkalarına gerekli değeri vermek önemlidir fakat bunu yaparken kendimize hak ettiğimiz değerden daha azını veriyorsak bu bizi sınırlar. Hayatımızdaki tehditleri, fırsatlara dönüştürmek istiyorsak; birey olmak ve kendi yaşamımızın sorumluluğunu almak önemlidir.

 

UNUTMAYIN

Her bir kutucuk için en az 6 madde yazmalısınız. Bütün yazdıklarınızı değerlendirmelisin. Bu değerlendirme sürecinde yazdıklarınızdan hareketle hayatınızda değiştirmek istediklerinize karar verebilirsiniz. Şuan ne olduğunuzu ve ne olmak istediğinizi görebilirsiniz. Yaşadığınız hayatla ideal hayatınız arasındaki farkı görebilmek için oldukça etkili bir çalışma olacaktır. 

Unutmayın, SWOT Analizinin amacı bir ürün ortaya koymak değildir, bir süreç yaşamaktır. Düşünceleriniz havada uçuşurken onları yakalamak ve onların üzerine yoğunlaşarak düşünmektir. Size ne hissettirdiğini fark etmektir. Örneğin, “Ben başarısızım” demek yetmemelidir. Bu size ne hissettiriyor? Bedeninizde uyardığı bir yer var mı? Kendi gerçeklerinizin farkına varmak göğsünüzü sıkıştırıyor mu? Kendi içinize dönmeli ve bu süreci yaşamalısınız. 

Anı, anda kalarak yaşarsınız. 

 

Eğer hayatınızda aşamadığınız durumlar söz konusuysa:

Bunu hiçbir şekilde kendi başınıza yapamıyor ve hala bir çıkış yolu bulamıyorsanız, hayatınıza anlam katmak istiyorsanız, ‘her gün biraz daha içi boşalan bir bardak’ gibi hissediyorsanız, geleceğinize karşı kaygılıysanız profesyonel bir ruh sağlığı hizmeti almanız sizin için iyi olabilir.

Ruh sağlığı hizmeti yalnızca uç durumlarda sunulmaz. Ruh sağlığı hizmetleri, destekleyici bir hizmet olarak da sunulmaktadır. Kendinizi fark etmek yolunda önemli adımlar atmanızı sağlayabilir.

 

Ahmet Emirhan Oğuz