bibilenden@gmail.com

0536 545 67 21

GEÇMİŞİ YENİDEN ÇERÇEVELENDİRMEK

GEÇMİŞİ YENİDEN ÇERÇEVELENDİRMEK

GEÇMİŞİ YENİDEN ÇERÇEVELENDİRMEK

Her insanın geçmişinde bir parça olumsuzluklar; hatalar, mutsuz ilişkiler, kırgınlıklar vardır. Bazı insanlar geçmişi geride bırakma konusunda güçlüdür ve içinde bulundukları anı yaşamakta başarılı olurlar. Bu yazı ise daha çok şimdide yaşadığı hayatın bile çoğu anını geçmişle ilişkilendirmekten kendini alıkoyamayan, en ufak olumsuzlukta telafi edilemeyeceğinin farkında olmadan geçmişteki birini, ailesini, hayat şartlarını, kendini suçlayıp dururken geçmişi değiştirebilmek mümkün olsa düşüncesine sıkışıp kalanlar için. Geçmişi değiştirmek mümkün müdür sorusuna kısmen cevabını vermem sanırım yanlış olmaz. Evet, geçmişte yaşadıklarınız değişmez. Verdiğiniz kararları ve bu kararların sonuçlarını, aldığınız yaraları değiştiremezsiniz. Çocukluğunuz, eksiklikleriniz, travmalarınız aynı kalır. Fakat tüm bunlara hareketsiz bir fotoğrafa bakar gibi bakmak doğru değil. İnsan belleği de tıpkı kendisi gibi canlı bir yapıya sahiptir. Geçmişte olanları düşündüğünüzde yaşantılarınızı şimdi ve burada her defasında farklı bir yönüyle yeniden şekillendirmek mümkündür. Geçmişi değerlendirirken ihtiyacınız olan şey: Çoklu bakış açısı ve kabul.

 Geçmişi kabul etme kavramı, kimilerince yanlış yorumlanıp geçmişi yok saymak sanılabilir fakat kabullenmek geçmişi sorgulamama anlamına gelmez. Geçmişi kabul eden bireyler, negatif duygular özellikle de çaresizlik hissetmeden geçmişleriyle ilgili olumsuz değerlendirmeler yapabilirler. Bu insanlar geçmişlerindeki hataları, olumsuz yaşantıları reddetmezler ve belli konularda daha başarılı olabileceklerinin, farklı tercihler yapabileceklerinin ya da olumsuz yaşantılarına sebep olan her neyse farklı olabileceği ihtimalinin farkında oldukları halde geçmişlerini kabul edebilirler. Yaşayıp bitirdikleri geçmiş onları ısrarla kendi üzerinde alıkoyamaz ve yaşadıkları olumsuzluklara o kadar da kaygı verici gözle bakmazlar. Geçmişi kabul edemeyen bireyler ise çoğu zaman memnuniyetsizlik hissederler(Boyacıoğlu ve Saymaz, 2012).

Günümüzde insanların iyi hissetmeye saplantısı var, her ne olursa olsun iyi hissetmeliyim diye düşünüyoruz. Çoğu zaman acıyı içimize almak istemiyoruz onu ötelemek için çaba harcıyoruz. Pek çoğumuz acısına öfke duyuyor ya da acısı hakkında acı çekiyor, duygularıyla yüzleşmemekle kalmayıp duyguların doğasını bozuyor. Haksızmışım, yanılmışım demekten kaçıp onarmaya, değişmeye yanaşmıyoruz. Tüm bunlardan dörtnala kaçadururken ihtiyacımız olan sağlıklı acılar; geçip gidecekken kalıcı, sağlıksız ve tüketici oluyor. İnsan yaşadığı her duyguyu yeteri miktarda duygu dünyasında misafir etmeli. İşte o zaman geçmişi sağlıklı bir şekilde geride bırakmak hatta geçmişin olumsuzluklarını, geleceğin lehine çevirmek mümkün (Bebek, 2018).

İnsanlar kimi zaman da farkında olmadan geçmişin tekrarına düşer. Aynı şeyleri tekrar yaşamak birçok insanı şaşkınlığa uğratır. Oysaki ne kadar acı olursa olsun, tanıdık duyguları tekrarlama isteği karşı konulamaz bir çekim gücüne sahiptir. Çünkü kılavuza ihtiyaç yoktur, tanımanın sağladığı düzen insanı rahat ettirir. Bildiğimiz durumları tekrar ettiğimizde kuralları biliriz, beklentilerimiz karşılanır, sürprizlerle karşılaşmayız (Forward, 2011). Aslında ilk adım bu durumun ve nedeninin farkına varmak. Kendi kendinizin bekçisi olup böyle bir döngünün içinde olduğunuzu fark ettiğiniz an korkaklığı da kabul ederek benliğinizi yoklayıp bu döngüyü kıracak cesareti aramaya koyulmak gerekir. Bilinmeyenin korkulacak bir yanı elbette hep vardır. Fakat geçmişte sizi yıpratmış durumlarla bambaşka biçimlerde yeniden karşılaştığınızda aynı şeyi yaşamamayı tercih etmemek sizin elinizde. Geçmişte sizi üzmüş bir durumu tekrarlamak ile bilinmeyen arasında tercih yapmanız gerektiğinde bilinmeyeni seçmek daha doğru bir karar olacaktır. 

Geçmişi yeniden çerçevelendirme konusuna gelecek olursak bu tamamen bakış açımızla alakalı. Daha doğrusu olmuş olana geniş bir bakış açısından, sizi kötü hissettirecek tarafı tutmamaya özen göstererek,  tüm ihtimalleri dahil ederek bakmayı denediniz mi hiç ? Şimdi geçmişte sizi üzen takılıp kaldığınız her neyse; bir olay, kişi, davranış, tutum, eğitim hayatınız vb. olabilir. Elinize bir kâğıt ve kalem alıp durumu olduğu gibi yazın ve bu duruma sebep olmuş olabilecek tüm ihtimalleri alt alta sıralayıp bir de öyle bakmayı deneyin. Bunu yaparken olabildiğince fazla alternatif yazmaya dikkat edin. İşe yarayacağını umuyorum. Aynı geçmişe bakıp farklı şeyler söylemek mümkün.